دستاوردهای 40 ساله توسعه آموزش تحصیلات تکمیلی علوم پزشکی در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار،معاونت آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، معاون دبیرخانه شورای آموزش علوم پایه پزشکی، بهداشت و تخصصی

2 استاد،گروه ایمونولوژی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران، دبیر شورای آموزش علوم پایه پزشکی، بهداشت و تخصصی

چکیده

زمینه و هدف: شاخص آموزش عالی در حیطه تحصیلات تکمیلی علوم پزشکی، به واسطه تأثیرگذاری همه جانبه آن در حوزه-های زندگی فردی و اجتماعی از جمله حفظ و ارتقاء سلامت و گسترش همکاری‌های علمی نقش ویژه‌ای دارد. با توجه به سابقه دیرینه آغاز آموزش عالی به ویژه در حوزه علوم پزشکی در نوشتار حاضر وضعیت آموزش عالی سلامت در حوزه رشته‌های علوم پایه پزشکی در 40 سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی در مقایسه با دوران قبل از آن مورد بررسی قرار گرفته است.
روش بررسی: اطلاعات لازم برای انجام این مطالعه با بهره‌گیری از مجموعه مستندات حوزه‌های مسئول معاونت آموزشی وزارت متبوع که وظیفه نظارت بر آموزش تحصیلات تکمیلی علوم پزشکی دارند از جمله شورای آموزش علوم پایه پزشکی، بهداشت و تخصصی فراهم شده است.
یافته‌ها: آموزش در رشته‌های علوم پایه پزشکی تا پیش از انقلاب محدود به 17 رشته کارشناسی ارشد در تعداد معدودی از دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی وقت کشور بوده است. در خصوص مقطع دکترای تخصصی نیز تنها آموزش 2 رشته ایمنی‌شناسی و اپیدمیولوژی آن هم فقط در دانشگاه تهران برپا بوده است. انقلاب اسلامی زمینه توسعه چشمگیر رشته- محل‌های علوم پایه پزشکی در سراسر کشور را به گونه‌ای فراهم نمود که در حال حاضر تعداد 81 برنامه آموزشی در مقطع کارشناسی ارشد با 901 رشته- محل و 61 برنامه آموزشی در مقطع دکترای تخصصی با 388 رشته- محل فرایند آموزش در بخش تحصیلات علوم پایه پزشکی را به انجام می‌رسانند.
نتیجه‌گیری: بررسی آماری وضعیت توسعه تحصیلات دانشگاهی رشته‌های علوم پایه پزشکی در بازه زمانی 40 ساله پس از پیروزی انقلاب اسلامی نشان‌دهنده رشد قابل توجه کمی از لحاظ تعداد رشته‌ها در مقاطع کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی و دانشگاه‌های پذیرنده می‌باشد. توجه جدی به الگوی توسعه رشته‌ها منطبق با نیازهای روز کشور و همچنین توجه جدی‌تر به کیفیت آموزش ضروری به نظر می‌رسد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

40 Year's Achievements of Development in Postgraduate Educations of Iran's Medical Sciences

نویسندگان [English]

  • Amirmahdi Taleb 1
  • Jamshid Hadjati 2
1 Deputy for The Secretariat of the Council for Basic Medical Sciences, Health and Graduate’s Education, Ministry of Health, Treatment and Medical Sciences, Tehran, Iran
2 professor,Department of Immunology, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran
چکیده [English]

Background and objective: In the field of medical sciences' postgraduate discipline, the High education's index has specific role and position because of all-inclusive impressiveness on several parts of individual and social life among the health protection and its promotion and also the expanse of national and international scientific collaborations. In the present writing, the situation of postgraduates' health education at the scope of medical basic sciences has been surveyed during 40 years after victory of the Islamic revolution in comparison with its past period.
Methods and Materials: The data needed for fulfilling this survey has been obtained with seeking between available documentations and enactments issued by responsible departments of deputy for education which have legal duty for supervision upon the postgraduate programs such as council of the education for medical basic sciences, health and professionals.
Results: Before the Islamic revolution, education in medical basic sciences had been limited just to 17 Master courses at a few number of Iranian Universities and other for high educational centers. Available data about the Ph.D. courses at that period indicate the training of 2 programs respectively in immunology and the second one as, epidemiology had been run only at Tehran University. Glorious Islamic revolution predisposed backgrounds of the salient growth and prominent development of medical basic sciences around the Country which resulted to 81 Master curriculum and 61 Ph.D. programs respectively in 901 and 388 course-places are training right now.
Conclusion: The statistical study on situation of academic education's development for medical basic sciences' disciplines demonstrates the noticeable quantitative growth in Master and Ph.D. degrees and also registered medical Universities during a 40 yearly spam. There are solemn attentions to the pattern development of academic disciplines coincidentally with daily requirements of the Country and even with more considerations on the quality of education process.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Postgraduate Education
  • Medical Basic Sciences
  • Islamic Revolution of Iran

1-The history of higher education in Iran, accessible through the website at: https://en.wikipedia.org/ wiki/Higher_education_in_Iran
2- History of the establishment of the University of Tehran, accessible at the website at: https://ut.ac. ir/en/page/756
3- CD sets of rules and decisions of the Supreme Council of Cultural Revolution, the Supreme Council of Cultural Revolution, and Tehran, Iran.
4- The collection of documents and approvals of the Council for Basic Medical Sciences, Health and Graduate’s Education from the beginning to the present, accessible through the website at: http://mbs.behdasht.gov.ir/
5- Razavi SM, Khaleghnejad TA, Mortazavi TSA, Rajabi M. Defining the extent of Developing postgraduate degrees of  medical sciences throuhut the country. 2017
6- Comprehensive Health Science Map, Special Committee on Health and Life Sciences of theSupreme Council of theCultural Revolution,
Ministry of Health, Treatment and Medical
Education, 2009