استادیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
چکیده
سابقه و هدف: هوش مصنوعی نسل جدیدی از فناوریها است که عمدتاً با خودآموز بودن و خودمختار بودن مشخص میشود. این بدان معناست که فناوریهای هوش مصنوعی میتوانند بدون دخالت انسان بهطور مداوم بهبود یابند و میتوانند تصمیماتی بگیرند که از قبل برنامهریزی نشده باشند.. لذا هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش هوش مصنوعی و مراقبت خودکار در حق بر مراقبت بیماران است. روش بررسی: پژوهش حاضر کاربردی و از نوع کیفی (تحلیلی و توصیفی) میباشد. این مطالعه به روش مرورنظاممند (بررسی سیستماتیک) انجام شد. پایگاههای PubMed، Web of science، Google Scolar و Magiran به عنوان پایگاه داده، انتخاب و جستجو شامل زبان مقالات (فارسی و انگلیسی)، طبق کلیدواژهها انجام شد. تعداد مقالات به دست آمده 66 مورد بود که پس از حذف موارد تکراری و نامرتبط بااهداف پژوهش به 28 مقاله رسید. در نهایت تجزیه و تحلیل براساس یافتهها انجام شد. ﻳﺎﻓﺘﻪها: رباتهای هوشمند اجتماعی طیف گستردهای از برنامههای رباتیک مبتنی بر هوش مصنوعی را نشان میدهند که میتوانند تا حد زیادی در مراقبت از افراد مسن و ضعیف، در درجه اول برای کاهش هزینههای رفاهی مرتبط به کار گرفته شوند. درواقع، آنها میتوانند خدمات کمکی (تغذیه، تمیز کردن، جابجایی)، نظارت (پارامترهای سلامت و رفاه کلی کاربر) و همراهی (سرگرمی و تعامل با کاربر) را ارائه دهند. نتیجهگیری: مفهوم اخلاقی و حقوقی کرامت انسانی بهعنوان یک معیار خارجی و عینی که آزادی تعیین سرنوشت را محدود میکند و از دستکاری (در احساساتشان)، و منزوی شدن انسانها جلوگیری میکند. فنآوریهایی که میتوانند فریبنده تلقی شوند (القای این تصور که ماشین از کاربر مراقبت میکند) و هدف اصلی آنها جایگزینی روابط و تماسهای انسانی است، حقوق اساسی و حیثیت افرادی که از آنها مراقبت میشوند را نقض میکنند. در عوض، آن فناوریهایی که به نفع استقلال جسمی و روانی انسانها هستند، درنهایت باید از طریق ابتکارات سیاستگذاری نظام سلامت حمایت شوند.